Παράταση προθεσμιών για αυθαίρετα, Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και άδειες ΝΟΚ
Τι αλλάζει με το νέο ΦΕΚ;
Δημοσιεύθηκαν νέες, ευνοϊκές ρυθμίσεις για ιδιοκτήτες και επαγγελματίες της αγοράς ακινήτων, παρατείνοντας κρίσιμες προθεσμίες για τακτοποίηση αυθαιρέτων, Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου (ΗΤΚ) και ζητήματα που αφορούν οικοδομικές άδειες με κίνητρα/προσαυξήσεις ΝΟΚ. Οι αλλαγές περιλαμβάνονται στο άρθρο 43 του ν. 5270/2026 (ΦΕΚ Α’ 9/23.01.2026).
Νέα ρύθμιση (ν. 5270/2026, άρθρο 43)
Τι προβλέπει συνοπτικά η νέα ρύθμιση (ν. 5270/2026, άρθρο 43);
Με τη νέα ρύθμιση (ν. 5270/2026, άρθρο 43) θέτονται τρεις βασικές ημερομηνίες:
- Έως 31/03/2028: παράταση για υπαγωγή/τακτοποίηση αυθαιρέτων κατηγοριών 1–4 (για παραβάσεις προ 28/07/2011).
- Έως 01/02/2028: παράταση για Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου Κατηγορίας Ι (Κατηγορία Ι της ΗΤΚ, όχι “Κατηγορία 1” αυθαιρέτων).
- Έως 31/12/2026 (το αργότερο): παράταση μεταβατικής διάταξης που συνδέεται με επανέκδοση οικοδομικής άδειας μέσω e-adeies και με μη εφαρμογή απαγορεύσεων δικαιοπραξιών (άρθρο 82 ν. 4495/2017), υπό προϋποθέσεις.
Τεχνική υποστήριξη από την Ιωάννης Χατζηπαπαδόπουλος & Συνεργάτες
Η τεχνική εταιρεία μας προσφέρει ολοκληρωμένες υπηρεσίες για την υποστήριξη της παραπάνω διαδικασίας στα παρακάτω βήματα:
- έλεγχο υπαγωγής,
- τακτοποίηση αυθαιρέτων (ν. 4495/2017),
- σύνταξη/υποβολή Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου,
- καθοδήγηση για θέματα αδειών μέσω e-adeies και τα απαιτούμενα βήματα.
Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου (ΗΤΚ): νέα προθεσμία για Κατηγορία Ι έως 01/02/2028
Η προθεσμία υποβολής ΗΤΚ για κτίρια Κατηγορίας Ι παρατείνεται έως 01/02/2028.
Τι είναι τα “κτίρια Κατηγορίας Ι”;
Συνήθως αφορά κτίρια δημοσίου ενδιαφέροντος/πρόσβασης (π.χ. εκπαίδευσης, υγείας, συνάθροισης κοινού, ακίνητα φορέων δημοσίου κ.λπ.). Σε κάθε περίπτωση, η ακριβής υπαγωγή χρειάζεται έλεγχο από μηχανικό.
Άδειες με κίνητρα/προσαυξήσεις ΝΟΚ: τι ισχύει για κυρώσεις, μεταβιβάσεις και e-adeies
Η ρύθμιση παρατείνει μεταβατική προθεσμία που αφορά περιπτώσεις οικοδομικών αδειών οι οποίες ακυρώθηκαν ή ακυρώνονται στο σκέλος που σχετίζεται με κίνητρα/προσαυξήσεις (συνδεδεμένα με ΝΟΚ), καθώς και το “πάγωμα” που σχετίζεται με τη μη εφαρμογή του άρθρου 82 (απαγόρευση δικαιοπραξιών) μέχρι την καταληκτική προθεσμία αίτησης επανέκδοσης άδειας στο e-adeies και σε κάθε περίπτωση όχι πέραν της 31/12/2026, εφόσον η αίτηση υποβληθεί εμπρόθεσμα.
“Περιβαλλοντικό ισοδύναμο” & πρόσθετες υποχρεώσεις
Το ΥΠΕΝ έχει εκδώσει και διαδικασία/οδηγίες που συνδέονται με τις άδειες αυτές (π.χ. γνωστοποιήσεις στοιχείων), στο πλαίσιο των σχετικών διατάξεων.
Οδηγίες για ιδιοκτήτες ακινήτων
1) Έλεγχος κατηγορίας.
Συγκεκριμένα, ο εκάστοτε ιδιοκτήτης θα πρέπει να ελέγξει εάν (1) έχει αυθαιρεσία κατηγορίας 1–4 προ 28/07/2011, (2) εάν χρειάζεται ΗΤΚ Κατηγορίας Ι (ειδική χρήση/δημόσιο ενδιαφέρον) και (3) εάν αποτελεί πρόβλημα στο ακίνητο άδεια που επηρεάζεται από ΝΟΚ κίνητρα/προσαυξήσεις.
Δείτε εδώ σε ποια κατηγορία αυθαιρέτου ανήκει το ακίνητό σας.
2) Έγκαιρος τεχνικός έλεγχος
Η παράταση δίνει χρόνο, αλλά οι σωστές αποτυπώσεις/δικαιολογητικά (σχέδια, δηλώσεις, έλεγχοι) θέλουν προγραμματισμό—ειδικά αν επίκειται μεταβίβαση.
3) Μεταβιβάσεις ακινήτων
Σε αγοραπωλησίες/γονικές παροχές, συχνά απαιτούνται βήματα που συνδέονται με τα παραπάνω (ρύθμιση + ΗΤΚ/βεβαιώσεις), άρα ο έγκαιρος έλεγχος μειώνει ρίσκο και καθυστερήσεις.
Συχνές Ερωτήσεις
Μέχρι πότε μπορώ να τακτοποιήσω αυθαίρετο κατηγορίας 1–4;
Μέχρι 31/03/2028, για παραβάσεις προ 28/07/2011, σύμφωνα με τη νέα παράταση.
Ποια ΗΤΚ παίρνει παράταση έως 01/02/2028;
Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου Κατηγορίας Ι (ειδικών χρήσεων/δημοσίου ενδιαφέροντος).
Τι σημαίνει “άρθρο 82 – απαγόρευση δικαιοπραξιών”;
Είναι διάταξη που αφορά περιορισμούς σε δικαιοπραξίες/μεταβιβάσεις όταν υπάρχουν αυθαίρετες κατασκευές/πολεοδομικές παραβάσεις.


